{"id":130,"date":"2022-11-18T13:35:44","date_gmt":"2022-11-18T13:35:44","guid":{"rendered":"http:\/\/www.onerbucukcu.com\/?p=130"},"modified":"2022-11-18T13:37:06","modified_gmt":"2022-11-18T13:37:06","slug":"acele-etme-papaz-efendi-tarih-toplum-ve-turk-sinemasi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.onerbucukcu.com\/index.php\/2022\/11\/18\/acele-etme-papaz-efendi-tarih-toplum-ve-turk-sinemasi\/","title":{"rendered":"Acele Etme Papaz Efendi! – Tarih, Toplum ve T\u00fcrk Sinemas\u0131"},"content":{"rendered":"\n

T\u00dcRK S\u0130NEMASI \u00dcZER\u0130NE C\u0130DD\u0130YETLE D\u00dc\u015e\u00dcNMEYE DAVET EDEN B\u0130R K\u0130TAP<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kurtulu\u015f Kayal\u0131<\/p>\n\n\n\n

Kitab\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 bir acayip g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor: \u201cAcele Etme Papaz Efendi<\/em>.\u201d \u00d6ns\u00f6z yazmak i\u00e7in bana g\u00f6nderdi\u011fi i\u00e7in mi b\u00f6yle bir ba\u015fl\u0131k se\u00e7mi\u015f diye d\u00fc\u015f\u00fcnmedim de\u011fil. Kitab\u0131n ana ekseni pek fazla hissettirilmeden, fazla da vurgulamayal\u0131m endi\u015fesiyle milliyet\u00e7ilik \u00e7er\u00e7evesinde olu\u015fmu\u015f. Zaten \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 derginin,\u00a0T\u00fcrkiye Notlar\u0131<\/em>\u2019n\u0131n en ba\u015fat konusu da milliyet\u00e7ilik. Milliyet\u00e7ili\u011fi etnik anlamda anlamak gibi ayn\u0131 yapay \u015fekilde vatanda\u015fl\u0131k ba\u011flam\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnmek de yayg\u0131n bir e\u011filim. Meseleyi k\u00fclt\u00fcr ba\u011flam\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnmek daha sahici bir \u00e7er\u00e7eve sunar gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Bir de T\u00fcrk sinemas\u0131yla ili\u015fki ba\u011flam\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc zaman bunun daha bir b\u00f6yle olmas\u0131 tahlilleri daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde temellendirmeye yol a\u00e7ar. Kitaba yans\u0131d\u0131\u011f\u0131 kadar \u201cT\u00fcrkiye\u2019li Entelekt\u00fcel\u201d kavram\u0131 ve T\u00fcrk sinemas\u0131, T\u00fcrkiye sinemas\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n zaman i\u00e7inde geli\u015fimi bir metnin bu sorunu tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131, bu sorun \u00e7er\u00e7evesinde d\u00f6nmeyi zorunlu hale getiriyor.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Kitab\u0131n ba\u015flar\u0131nda L\u00fctfi Akad\u2019\u0131n bilgece s\u00f6zlerinden bir aktarma var: \u201c\u015eu anda hi\u00e7 olmazsa sinemay\u0131 kurtarmak i\u00e7in \u00e7evresinde ayd\u0131n say\u0131lanlar\u0131 bu sanattan uzak tutmakta fayda vard\u0131r. T\u00fcrk sinemac\u0131lar\u0131 ulusal sineman\u0131n \u00e7\u0131kar yolunun bilincindedirler.\u201d Bu nedenle belki de en sa\u011fl\u0131kl\u0131 sinema metni kitap, makale dipnotu olmayan \u00e7al\u0131\u015fmalard\u0131r. L\u00fctfi Akad s\u00f6zlerini genellikle kimseyi incitmeden s\u00f6yler ama demek ki baz\u0131 s\u00f6ylemler onun daha k\u00f6\u015feli d\u00fc\u015f\u00fcnceler telaffuz etmesine sebep olmu\u015f. Tabii burada ayd\u0131nlardan bahsederken her t\u00fcr ayd\u0131n\u0131 kastetti\u011fi a\u015fik\u00e2r. L\u00fctfi Akad\u2019\u0131n konu\u015fmalar\u0131ndan, yazd\u0131klar\u0131ndan \u00fcretilecek metinler T\u00fcrk sinemas\u0131ndan \u00f6te T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn anla\u015f\u0131lmas\u0131nda \u00f6nemli katk\u0131lar sa\u011flar. <\/p>\n\n\n\n

\u00d6ner Bu\u00e7ukcu somut do\u011fru \u00f6rneklerden de hakl\u0131 olarak kalkarak fakat bunun yan\u0131na \u0130ftarl\u0131k Gazoz<\/em>\u2019u da katarak \u201cideolojik lin\u00e7 k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden beslendiklerini\u201d s\u00f6ylemektedir. T\u00fcrkiye\u2019de sinema alan\u0131n\u0131 da kapsamak \u00fczere ideolojik lin\u00e7 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn yayg\u0131n oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek gerekmektedir. Bu \u00f6zelli\u011fi kitapta Milli Sinema i\u00e7inde m\u00fctalaa edilebilecek bir y\u00f6netmenin Y\u00fccel \u00c7akmakl\u0131\u2019ya y\u00f6nelik de\u011ferlendirmesinde de bulmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

Kitaba bakarken arabesk \u00fczerine tahlilden kalk\u0131p Ulusal Sinema ve Milli Sinema \u00fczerindeki d\u00fc\u015f\u00fcncelerini tahlil etmesini \u0131skalamadan meseleyi Metin Erksan ve Nuri Bilge Ceylan hakk\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcnceleriyle ilgili s\u00f6yledikleri konusunda birka\u00e7 kelam ederek s\u00fcrd\u00fcr\u00fcp nihayetlendirmek anlaml\u0131 olabilir.<\/p>\n\n\n\n

Arabesk eksenli bir bi\u00e7imde M\u00fcsl\u00fcm <\/em>filmi g\u00fcndeme getirilmi\u015f. Asl\u0131nda arabesk \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman bunun \u00f6ncesine de \u015f\u00f6yle bir bakmak anlaml\u0131 olabilir. \u0130lgin\u00e7 olan nokta ilk Orhan Gencebay filmi olarak L\u00fctfi Akad\u2019\u0131n Bir Teselli Ver <\/em>(1971) filminin belirmesidir. Durumun anla\u015f\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan L\u00fctfi Akad\u2019\u0131n ondan be\u015f-alt\u0131 y\u0131l \u00f6nceki filmlerinin m\u00fczi\u011fine de Orhan Gencebay\u2019\u0131n katk\u0131s\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Asl\u0131nda meselenin anla\u015f\u0131l\u0131\u015f bi\u00e7imi ve arabeske yakla\u015f\u0131m a\u00e7\u0131s\u0131ndan Y\u00fccel \u00c7akmakl\u0131 ve Halit Refi\u011f\u2019in daha ger\u00e7ek\u00e7i bir noktada oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Hatta onlardan \u00f6te Osman Seden\u2019in, daha da ba\u015far\u0131l\u0131 olarak \u015eerif G\u00f6ren\u2019in filmlerinin meseleyi yerli yerine oturttu\u011fu belirtilebilir. Hatta bu an\u0131lan y\u00f6netmenlerin filmlerinin ve yorumlar\u0131n\u0131n 1980\u2019li y\u0131llar yorumlar\u0131ndan daha ger\u00e7ek\u00e7i ve geli\u015fkin oldu\u011fu rahatl\u0131kla s\u00f6ylenebilir. Gelinen nokta a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u201cshow business\u201de ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde yorum do\u011fru de\u011ferlendirmeye cuk oturuyor. \u015eair ve \u00f6yk\u00fc yazar\u0131 bir ismin M\u00fcsl\u00fcm G\u00fcrses\u2019e \u015fark\u0131 s\u00f6z\u00fc yazmas\u0131 meseleyi belki de daha bir tuhaf ve anla\u015f\u0131l\u0131r k\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye\u2019de sinema tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n orta yerine Ulusal Sinema tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 oturtmak okunan metinde do\u011fru bir tercih olarak belirmektedir. Bunu tart\u0131\u015f\u0131rken de Halit Refi\u011f\u2019in Ulusal Sinema Kavgas\u0131 <\/em>(1971) kitab\u0131n\u0131 merkeze almak da T\u00fcrk sinema tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n geli\u015fim seyrini do\u011fru saptamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan fevkalade \u00f6nemlidir. Ancak sineman\u0131n ciddi bir \u015fekilde tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 meseleye daha geni\u015f bir perspektiften bakmay\u0131 gerektirmektedir. Birka\u00e7 noktaya ciddiyetle dikkat etmek anlaml\u0131 olabilir. Ulusal Sinema kavram\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 genellikle ulusalc\u0131l\u0131k olarak nitelenmekte, yaz\u0131p \u00e7izenler o d\u00f6nemde her alanda ulusall\u0131k savunusu yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin Hakk\u0131 Ba\u015fg\u00fcney T\u00fcrk Sinematek Derne\u011fi \u00fczerine metninde evrenselli\u011fe vurguyu bariz bir \u015fekilde \u00f6ne \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Dernek 1990\u2019larda kurulsa gene ayn\u0131 \u015fekilde isimlendirilip isimlendirilmeyece\u011fini sorgulamamaktad\u0131r. Kitapta Vedat T\u00fcrkali\u2019ye, bir metnine yap\u0131lan g\u00f6nderme onun da Ulusal Sinema kavram\u0131n\u0131 ye\u011fledi\u011fini g\u00f6stermektedir. Kitapta Halit Refi\u011f\u2019in g\u00fcndeme getirilmesi \u00f6nemliyken genelde T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve T\u00fcrk sinemas\u0131 \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan Metin Erksan\u2019\u0131n yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n \u00e7ok daha ciddi ve \u00e7ok daha i\u015flevsel oldu\u011funa dikkat etmek gerekmektedir. Dergah yay\u0131nlar\u0131n\u0131n ve Halit Refi\u011f\u2019in otuz y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcre Ulusal Sinema Kavgas\u0131 <\/em>metnini tekrar yay\u0131nlamamas\u0131 \u00f6nemli g\u00f6r\u00fclmektedir. Metin Erksan\u2019\u0131n ciddi metinlerinin, 1960 y\u0131l\u0131 \u00f6ncesi metinlerinin, 1960\u2019la, 1990\u2019l\u0131 y\u0131llar aras\u0131ndaki metinlerinin ve \u00f6zellikle Cumhuriyet\u2019in ikinci sayfas\u0131ndaki yaz\u0131lar\u0131 ile k\u00f6\u015fe yaz\u0131lar\u0131n\u0131n yay\u0131nlanmam\u0131\u015f olmas\u0131 \u00f6nemli bir s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131kt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Okumakta oldu\u011funuz metnin daha ilk sayfalar\u0131ndaki L\u00fctfi Akad konu\u015fmas\u0131ndan al\u0131nt\u0131 meselenin, Akad\u2019\u0131n konu\u015fmalar\u0131n\u0131n derli toplu yay\u0131nlanmas\u0131n\u0131n T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve T\u00fcrk sinemas\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi konusunda \u00f6nemli bir dayanak oldu\u011funu g\u00f6sterecek mahiyettedir. Halit Refi\u011f\u2019in metinlerini, yaz\u0131lar\u0131n\u0131 ve filmlerini \u00f6nemsemek bir anlamda siyaseti \u00f6nemsemek anlam\u0131na gelmektedir. Asl\u0131nda Halit Refi\u011f\u2019in yazd\u0131klar\u0131n\u0131 eksen olarak almak sinemaya dair yaz\u0131l\u0131p \u00e7izilenlerde hep \u00f6ncelikli olmu\u015ftur. Bir anlamda onun da Y\u0131lmaz G\u00fcney\u2019i fazlas\u0131yla \u00f6nemsemesi G\u00fcney\u2019in siyasete terc\u00fcme edilerek anla\u015f\u0131lmas\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Halit Refi\u011f\u2019in Ulusal Sinema Kavgas\u0131<\/em>\u2019nda artivist olarak ger\u00e7ekle\u015fen Y\u0131lmaz G\u00fcney nitelemesine benzer bir \u015fekilde Metin Erksan da Halit Refi\u011f\u2019in artivist olarak tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. Asl\u0131nda Y\u00fccel \u00c7akmakl\u0131 da Halit Refi\u011f\u2019in iki filmine Bir T\u00fcrke <\/em>G\u00f6n\u00fcl Verdim <\/em>ve Fatma Bac\u0131<\/em>\u2019ya Milli Sinema \u00f6rne\u011fi olarak bakmay\u0131 ye\u011flemi\u015ftir. \u0130\u015fte bu da meselenin siyasal boyutuyla daha ilgili bir durum olarak g\u00f6r\u00fclmelidir. Mesut U\u00e7akan da baz\u0131 Halit Refi\u011f filmlerini Y\u00fccel \u00c7akmakl\u0131\u2019n\u0131n \u00fcr\u00fcnlerinden daha milli nitelikte bulmu\u015ftur. T\u00fcrk sinemas\u0131n\u0131n atar damar\u0131 siyasetten fazlas\u0131yla uzak alanlarda bulunmaktad\u0131r. Ulusal Sinema \u00fczerinde durulurken A\u015fk-\u0131 Memnu <\/em>sanki memnu alan olarak g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Milli Sinema da benzeri say\u0131labilecek bir mecrada cereyan etmi\u015ftir. Siyasete duyarl\u0131 olsa da Y\u00fccel \u00c7akmakl\u0131 kendinden sonraki Milli Sinemac\u0131lara g\u00f6re siyasal yorumlardan nispeten, hatta fazlas\u0131yla uzak g\u00f6r\u00fcnmektedir. Milli Sinemac\u0131 olarak nitelenebileceklerin daha sonraki d\u00f6nemde \u00e7ektikleri filmlere neredeyse salt film olarak bakmalar\u0131n\u0131n aksine Y\u00fccel \u00c7akmakl\u0131 meselenin k\u00fclt\u00fcrel ve toplumsal boyutuyla daha bir i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f gibidir. Milli Sinema yapma deneyimi ger\u00e7ekle\u015ftirecek olanlar\u0131n Y\u00fccel \u00c7akmakl\u0131\u2019y\u0131 bir anlamda de\u011fil her anlamda \u00f6rnek almalar\u0131 kesin bir gerekliliktir. Necip Faz\u0131l etkisinin bir anlamda daha bir s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131k arzetmesi \u00f6rnek al\u0131nabilecek, Y\u00fccel \u00c7akmakl\u0131\u2019dan kalkarak \u00f6rnek al\u0131nabilecek bir durum gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Mesut U\u00e7akan\u2019\u0131n T\u00fcrk Sinemas\u0131nda \u0130deoloji <\/em>(1977) kitab\u0131 Y\u00fccel \u00c7akmakl\u0131\u2019ya y\u00f6nelik ele\u015ftirilerin ba\u015flang\u0131c\u0131 gibidir. Sinema hayat\u0131 boyunca Y\u00fccel \u00c7akmakl\u0131\u2019daki de\u011fi\u015fim Mesut T\u00fcmay\u2019\u0131n Mesut U\u00e7akan\u2019a d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcnden daha az gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir. Meseleleri tart\u0131\u015fma noktas\u0131nda Gen\u00e7lik K\u00f6p<\/em>r\u00fcs\u00fc <\/em>filminin tahlilinin \u00f6nemli oldu\u011fu s\u00f6ylenmelidir. 1975 sonu ya da 1976 y\u0131l\u0131 ba\u015flar\u0131nda Derya sinemas\u0131ndaki \u201cMilliyet\u00e7i T\u00fcrkiye\u201d ve \u201cM\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrkiye\u201d sloganlar\u0131 e\u015fli\u011finde ya\u015fanan gerilimin gazetelere yans\u0131yan tart\u0131\u015fmalar\u0131 da kapsayan bir de\u011ferlendirme kitab\u0131n ger\u00e7ekten dikkat \u00e7ekici b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn daha bir derinlik kazanmas\u0131n\u0131n yolunu a\u00e7abilir.<\/p>\n\n\n\n

Tabii bir de Ay\u015fe \u015easa\u2019n\u0131n zaman i\u00e7indeki de\u011fi\u015fik bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 ak\u0131lda tutarak meseleye yakla\u015fmak daha bir ger\u00e7ek\u00e7i bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na ula\u015fmay\u0131 sa\u011flayabilir. Ay\u015fe \u015easa da belki de en esnek \u015fekilde T\u00fcrk sinemas\u0131na yakla\u015f\u0131m\u0131n izd\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc olarak g\u00f6r\u00fclebilir. Necip Faz\u0131l\u2019\u0131n alemeti farikas\u0131n\u0131n, dikle\u015fen duru\u015funun sinemaya yans\u0131mas\u0131 ister istemez sans\u00fcr nedeniyle \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde s\u0131n\u0131rl\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131r. Necip Faz\u0131l\u2019\u0131n Bir Adam Yaratmak <\/em>(1936) oyununu, dolay\u0131s\u0131yla televizyona uyarlanmas\u0131n\u0131 da \u00fcstad\u0131yla, Abd\u00fclhakim Arvasi\u2019yle bulu\u015fmadan kaleme al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de Milli Sinema i\u00e7inde d\u00fc\u015f\u00fcnmemek gerekmektedir. Y\u00fccel \u00c7akmakl\u0131 ve Mesut U\u00e7akan\u2019\u0131n televizyon uyarlamalar\u0131n\u0131 da kurum gere\u011fi uysalla\u015ft\u0131klar\u0131 d\u00f6nemlerinin \u00fcr\u00fcnleri olarak g\u00f6rmek l\u00e2z\u0131md\u0131r. Y\u00fccel \u00c7akmakl\u0131\u2019n\u0131n Necip Faz\u0131l uyarlamalar\u0131 B\u00fclent Oran senaryolar\u0131 ile dengelendi\u011fi gibi, Tar\u0131k Bu\u011fra uyarlamalar\u0131 da Y\u00fccel \u00c7akmakl\u0131 sinemas\u0131n\u0131n \u015fekillenmesinde \u00f6nemli olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6ner Bu\u00e7ukcu\u2019nun \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n, yazd\u0131klar\u0131n\u0131n \u00f6nemli y\u00f6n\u00fc Ulusal Sinemay\u0131 ve Milli Sinemay\u0131 kitab\u0131n\u0131n merkezine yerle\u015ftirmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bu noktada Ayd\u0131n Sayman\u2019\u0131n Ulusal Sineman\u0131n laf\u0131n\u0131 ederken, bir k\u0131s\u0131m sinemac\u0131 bunu s\u00f6ylerken L\u00fctfi Akad\u2019\u0131n Ulusal Sineman\u0131n somut \u00f6rneklerini \u00fcretmekte olu\u015funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izmesi \u00f6nemlidir. Bu\u00e7ukcu\u2019nun en \u00e7arp\u0131c\u0131 tahlillerinden birini de takip eden sat\u0131rlarda g\u00f6rmek gerekir: \u201cNecip Faz\u0131l\u2019\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerini ifade ederken kulland\u0131\u011f\u0131 sert \u00fcslup Y\u00fccel \u00c7akmakl\u0131 sinemas\u0131nda mutedil ve daha uzla\u015fmac\u0131 bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm kazanmaktad\u0131r.\u201d (s.140) Bu durum Y\u00fccel \u00c7akmakl\u0131\u2019n\u0131n filmini, filmlerini \u00e7ekti\u011fi d\u00f6nemle ilgili oldu\u011fu gibi, kendi d\u00fc\u015f\u00fcnsel de\u011fi\u015fimiyle de ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. \u0130kisi aras\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmada de\u011fer yarg\u0131s\u0131 olarak nitelemesi de Sad\u0131k Battal\u2019\u0131n yorumuna yak\u0131n olup onun d\u00fc\u015f\u00fcncesinin de battala \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6ner Bu\u00e7ukcu\u2019nun bu metninin en \u00e7arp\u0131c\u0131 y\u00f6n\u00fc, en ba\u015fta gelen yan\u0131, belki de en \u00f6zg\u00fcn taraf\u0131 Y\u00fccel \u00c7akmakl\u0131\u2019n\u0131n Opus Magnumu<\/em>nun Memleketim <\/em>filmi oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesini temellendirdi\u011fi yerdedir. Frenk\u00e7e laf\u0131zlar\u0131 fazlas\u0131yla seven \u00d6ner Bu\u00e7ukcu\u2019nun bu tahlilinin milliyet\u00e7ilik konusundaki yakla\u015f\u0131m\u0131yla ba\u011flant\u0131s\u0131 da \u00e7ok net olarak ortadad\u0131r. Film hakk\u0131nda \u00fc\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnce oda\u011f\u0131nda yap\u0131lan de\u011ferlendirmeler de foto\u011fraf\u0131 net say\u0131labilecek bir \u015fekilde vermektedir. Bu foto\u011fraf\u0131n sunumu T\u00fcrkiye\u2019nin o d\u00f6nemdeki sinema ortam\u0131n\u0131 ger\u00e7ek\u00e7i bir \u015fekilde yans\u0131tmaktad\u0131r. \u015eimdiye kadar yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda genellikle merkeze Birle\u015fen Yollar <\/em>ya da Minyeli <\/em>Abdullah <\/em>yerle\u015ftirilmi\u015ftir. Y\u00fccel \u00c7akmakl\u0131\u2019n\u0131n Necip Faz\u0131l\u2019a daha yak\u0131n olmas\u0131 o d\u00f6nem \u0130slamc\u0131l\u0131\u011f\u0131nda milliyet\u00e7i bir damar oldu\u011fundan dolay\u0131d\u0131r. Memleketim<\/em>\u2019in farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131nda d\u00f6nemin ortam\u0131n\u0131n etkisi de vard\u0131r. Tabii Atilla Dorsay\u2019\u0131n onun hakk\u0131nda yazd\u0131klar\u0131n\u0131n da. Bug\u00fcn herkesin Ali \u00d6zgent\u00fcrk\u2019ten s\u00f6z ederken \u00d6ner Bu\u00e7uk\u00e7u\u2019nun \u0131srarla Ali Habip demesi ilgin\u00e7 g\u00f6r\u00fcnmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Metin Erksan, Y\u0131lmaz G\u00fcney ve Nuri Bilgi Ceylan\u2019\u0131n ana eksen al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 b\u00f6l\u00fcm de toparlay\u0131c\u0131 genel bir de\u011ferlendirme yapmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r. Zaten metnin i\u00e7inde de Metin Erksan ve Nuri Bilge g\u00f6ndermeleri fazla olmakla birlikte Y\u0131lmaz G\u00fcney g\u00f6ndermesi yok gibidir. Y\u0131lmaz G\u00fcney de Y\u00fccel \u00c7akmakl\u0131 gibi Ye\u015fil\u00e7am gelene\u011finden gelmektedir. Y\u00fccel \u00c7akmakl\u0131 ile Mesut U\u00e7akan kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na benzer bir kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma Y\u0131lmaz G\u00fcney ve sonras\u0131 devrimci sinemac\u0131lar aras\u0131nda da yap\u0131labilir. \u00d6ner Bu\u00e7ukcu\u2019nun genellemesine benzer bir genelleme o kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Metin Erksan ve Nuri Bilge ceylan sinemas\u0131n\u0131 yayg\u0131n olarak seyredilme a\u00e7\u0131s\u0131ndan Y\u0131lmaz G\u00fcney ve Y\u00fccel \u00c7akmakl\u0131 sinemas\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak anlaml\u0131 olmaz. Fakat benimseyici kesimi tespit bak\u0131m\u0131ndan Bu\u00e7ukcu\u2019nun Y\u0131lmaz G\u00fcney Nuri Bilge paralelli\u011fi do\u011fru g\u00f6r\u00fcnmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Nuri Bilge belki de Bir Zamanlar Anadoluda <\/em>filminden itibaren filmlerinin yayg\u0131n olarak seyredilmesini ama\u00e7lamaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye ger\u00e7ekli\u011fine de yava\u015f yava\u015f yakla\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak kasaba ger\u00e7e\u011fini hi\u00e7bir zaman At\u0131f Y\u0131lmaz\u2019\u0131n baz\u0131 filmleri ve \u00f6zellikle Serdar Akar\u2019\u0131n Dar <\/em>Alanda K\u0131sa Pasla\u015fmalar <\/em>(2000) filmi gibi ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde verememi\u015ftir. \u00d6ner Bu\u00e7uk\u00e7u\u2019nun sa\u011fl\u0131kl\u0131 tespitinin do\u011frulu\u011fu yan\u0131nda dikkat edilmesi gereken husus yeni sinema, daha yeni sinema yepyeni sinema anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n, genel anlamda d\u00fc\u015f\u00fcncenin de\u011fi\u015fmesi nedeniyle Y\u0131lmaz G\u00fcney sinemas\u0131 ile Nuri Bilge filmlerine meftun olan kafalar\u0131n bamba\u015fka zihniyetle olu\u015flar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Dikkatli tespitleri, cevval yorumlar\u0131 \u00d6ner Bu\u00e7ukcu\u2019nun T\u00fcrk sinemas\u0131 gelene\u011finden f\u0131\u015fk\u0131r\u0131p gelen yeni \u00fcr\u00fcnleri ve T\u00fcrk sinemas\u0131nda beliren tuhaf, problemli e\u011filimleri sorgulayaca\u011f\u0131 yeni metinler yazaca\u011f\u0131 beklentisi yaratmaktad\u0131r. Bunun temeli de Halit Refi\u011f\u2019e oldu\u011fu gibi Y\u00fccel \u00c7akmakl\u0131 sinemas\u0131 sonras\u0131 Milli sinemaya y\u00f6nelik ele\u015ftirel tavr\u0131nda yatmaktad\u0131r. Bu anlamda, bu \u00e7er\u00e7evede The Imam <\/em>ve Topra\u011f\u0131n \u00c7ocuklar\u0131 <\/em>filmlerine y\u00f6nelik ele\u015ftirileri umutvar olmay\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmektedir. Topra\u011f\u0131n \u00c7ocuklar\u0131<\/em>\u2019na hakl\u0131 olarak fazlas\u0131yla vururken The \u0130mam <\/em>konusunda bir noktada durmas\u0131 dikkat \u00e7ekmektedir. Yeni metinleri de m\u00fcjdelemektedir. Sinema alan\u0131n\u0131 kapsayan birka\u00e7 kavram\u0131 filmlere zorlayarak oturtma eylemine ve d\u00f6n\u00fcp dola\u015f\u0131p eski yaz\u0131lanlar\u0131 tekrarlayan metinlere kar\u015f\u0131 Bu\u00e7ukcu\u2019nun yazd\u0131klar\u0131 T\u00fcrk sinemas\u0131 \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnme denemesidir. \u0130\u015fte bu haliyle \u00f6nemlidir ve ciddiyetle \u00fczerinde durulmal\u0131d\u0131r. Tabii baz\u0131 genellemelerine kar\u015f\u0131 da okuyucular\u0131n \u201cAcele Etme \u00d6ner Efendi\u201d deme haklar\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

T\u00dcRK S\u0130NEMASI \u00dcZER\u0130NE C\u0130DD\u0130YETLE D\u00dc\u015e\u00dcNMEYE DAVET EDEN B\u0130R K\u0130TAP Kurtulu\u015f Kayal\u0131 Kitab\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 bir acayip g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor: \u201cAcele Etme Papaz Efendi.\u201d \u00d6ns\u00f6z yazmak i\u00e7in bana g\u00f6nderdi\u011fi i\u00e7in mi b\u00f6yle bir ba\u015fl\u0131k se\u00e7mi\u015f diye d\u00fc\u015f\u00fcnmedim de\u011fil. Kitab\u0131n ana ekseni pek fazla hissettirilmeden,…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":131,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-130","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kitaplarim"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.onerbucukcu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.onerbucukcu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.onerbucukcu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.onerbucukcu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.onerbucukcu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=130"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/www.onerbucukcu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":134,"href":"http:\/\/www.onerbucukcu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130\/revisions\/134"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.onerbucukcu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/131"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.onerbucukcu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=130"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.onerbucukcu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=130"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.onerbucukcu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=130"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}