Y\u00fcz y\u0131llard\u0131r, \u00f6nce Rus \u00c7arlar\u0131 ard\u0131ndan da Sovyetler Birli\u011fi Ukrayna topraklar\u0131n\u0131 Rus anavatan\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 haline getirmeyi denemi\u015flerdir. Bunun Rusya a\u00e7\u0131s\u0131ndan hem stratejik hem de tarih\u00ee bir\u00e7ok sebebinden bahsedilebilir. Dolay\u0131s\u0131yla Ukrayna\u2019da Rusya\u2019dan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir kimli\u011fin geli\u015fimi tarihsel olarak Rus ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ciddi bir risk te\u015fkil etmi\u015ftir. Bu \u00e7er\u00e7evede hem \u00c7arl\u0131k d\u00f6neminde hem de Sovyetler d\u00f6neminde Ukrayna milli kimli\u011fi, Rus ulusal g\u00fcvenlik politikalar\u0131n\u0131n temel ilgi alanlar\u0131ndan birisini olu\u015fturmu\u015ftur. At\u0131lan ilk \u00f6nemli ad\u0131m\u0131n 1863 tarihli Valuev Sirk\u00fcleri oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
1863 Valuev Sirk\u00fcleri, a\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde Ukrayna dilini hedef alarak \u015fu ifadeleri kullanm\u0131\u015ft\u0131r: \u201cAyr\u0131ca bir k\u00fc\u00e7\u00fck Rus dili asla olmad\u0131, olamaz, olmamal\u0131d\u0131r.\u201d S\u00f6z konusu belge ile Ukrayna dilinin ve kimli\u011finin en \u00fcst d\u00fczeye varan \u00f6l\u00e7\u00fcde bask\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131; onun yerine Rus\u00e7a ve Rus kimli\u011finin desteklenmesi politikalar\u0131n\u0131n zirveyi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00c7arl\u0131k Rusyas\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde Ukrayna dilinde yay\u0131n yapmak yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu Rusla\u015ft\u0131rma politikas\u0131n\u0131n \u00f6zellikle Ukrayna s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde k\u00fc\u00e7\u00fck n\u00fcanslarla birbirlerinden ayr\u0131\u015fan bir n\u00fcfus yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131; m\u00fcstakbel bir Ukrayna milliyet\u00e7ili\u011finin B\u00fcy\u00fck Rus milliyet\u00e7ili\u011fi taraf\u0131ndan ertelendi\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n
SSCB d\u00f6neminde de Sovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi\u2019ne ba\u011fl\u0131 Milletler Komiserli\u011fi\u2019nin temel \u00f6ncelikleri aras\u0131nda Ukrayna kimli\u011finin \u00f6nemsizle\u015ftirilmesinin yer ald\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. \u0130lgin\u00e7 bir bi\u00e7imde Bol\u015fevikler, \u00c7arl\u0131k rejimini devirmek ve iktidar\u0131 ele ge\u00e7irebilmek i\u00e7in Rus \u00c7arl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7erisinde bulunan uluslara self-determinasyon hakk\u0131 vaat etmi\u015ftir. Bu mesele \u00fczerine \u00f6zellikle Lenin\u2019in ve onun y\u00f6nlendirmesiyle Stalin\u2019in d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n
Bol\u015fevik Devrim\u2019in hemen \u00f6ncesinde b\u00fct\u00fcn uluslar\u0131n self-determinasyon haklar\u0131n\u0131 kullanabilece\u011fini s\u00f6yleyen Kom\u00fcnist elitler, i\u00e7 sava\u015ftan galip ayr\u0131ld\u0131ktan sonra self-determinasyonun kullan\u0131m\u0131 ve \u00f6zellikle uluslar\u0131n k\u00fclt\u00fcrel geli\u015fimlerinin sa\u011flanmas\u0131 konusunda zorluklar \u00e7\u0131karmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. Her ne kadar 1920\u2019de Lenin de self-determinasyonun a\u015f\u0131r\u0131 yorumlar\u0131n\u0131n kabul edilemeyece\u011fini s\u00f6ylemeye ba\u015flam\u0131\u015fsa da Lenin\u2019in hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilerlemesi sonras\u0131nda kontrol\u00fc b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ele ge\u00e7iren Stalin, Sovyetler b\u00fcnyesindeki uluslara kar\u015f\u0131 daha radikal bir tutum tak\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Sonu\u00e7ta III. Enternasyonal\u2019de self-determinasyon Sovyet halklar\u0131 i\u00e7in de\u011fil \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnyadaki milli kurtulu\u015f hareketleri i\u00e7in bir hak olarak de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Zira SBKP-B\u2019ye g\u00f6re Sovyet halklar\u0131 Sovyetler Birli\u011fi\u2019ne kat\u0131larak zaten self-determinasyonu en do\u011fru bi\u00e7imde anlam\u0131\u015f ve kullanm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bu tarihten sonra Sovyet idaresi bir taraftan b\u00fct\u00fcn self-determinasyon taleplerini milliyet\u00e7i sapma olarak de\u011ferlendirip d\u0131\u015flarken, di\u011fer taraftan kurulan sistem \u00e7er\u00e7evesinde Sovyetlerde temsil edilen b\u00fct\u00fcn halklar i\u00e7in s\u0131n\u0131rlar \u00e7izip kom\u00fcnist partiler te\u015fkil etmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Di\u011fer bir deyi\u015fle hi\u00e7birisi modern d\u00f6nemde s\u0131n\u0131rlar\u0131 hakk\u0131nda fikre sahip olmayan uluslara Sovyetler Birli\u011fi s\u0131n\u0131rlar vermi\u015ftir. Bu durumu Sovyetolog Oliver Roy \u201cSovyetler bir millet yaratma makinesiydi\u201d c\u00fcmlesiyle \u00f6zetlemektedir.<\/p>\n\n\n\n
Sovyet ideolojisinin esas\u0131 Rus dilli bir Homo-Sovieticus<\/em> yarat\u0131lmas\u0131 olmakla birlikte realite hedefle uyumlu olmam\u0131\u015ft\u0131r. Neticede Sovyetlerin da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131n hemen ard\u0131ndan, bir\u00e7ok \u00fclkede iktidarlar\u0131 Sovyet d\u00f6neminin elitleri ele ge\u00e7irmi\u015f olsa da post-Sovyet co\u011frafyas\u0131nda Rus kimli\u011finden ayr\u0131\u015fan kimlik in\u015fa s\u00fcre\u00e7leri ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7te en ilgin\u00e7 \u00f6rneklerden birisi Ukrayna\u2019d\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc giri\u015fte de ifade edildi\u011fi \u00fczere \u00c7arl\u0131k d\u00f6neminden itibaren ba\u011f\u0131ms\u0131z bir Ukrayna kimli\u011finin olmad\u0131\u011f\u0131 ve olamayaca\u011f\u0131 tezi i\u015flenmi\u015ftir. Sovyetler d\u00f6neminde de Ukrayna, bir kom\u00fcnist partisi olmas\u0131na ve federasyonun \u00fcyelerinden birisi olarak tan\u0131nmas\u0131na ra\u011fmen Rus kimli\u011finden ba\u011f\u0131ms\u0131z bir Ukrayna kimli\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemi\u015ftir. \u00d6yle ki Sovyetlerin da\u011f\u0131lmas\u0131 s\u00fcrecinde Ba\u015fkan Yeltsin\u2019in Ukrayna\u2019n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na kesin bir bi\u00e7imde kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131, bunu engelleyemeyece\u011fini anlad\u0131\u011f\u0131nda K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n Rusya\u2019n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak kalmas\u0131 i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6sterdi\u011fi an\u0131msanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Ukrayna\u2019n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanmas\u0131ndan itibaren ulusal kimli\u011fe dair tart\u0131\u015fman\u0131n Avrupa toplulu\u011fu olmak ve Rus d\u00fcnyas\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak kalmak gibi iki rakip anlat\u0131 aras\u0131nda k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit etmek gerekmektedir. Belki sadece Ukrayna i\u00e7in de\u011fil SSCB\u2019den kopan di\u011fer devletler i\u00e7in de durum b\u00f6yledir ancak Ukrayna i\u00e7in bu b\u00f6l\u00fcnme ve Rus kimli\u011fi ile olan m\u00fcnasebet daha belirgin ve daha serttir. Rus milliyet\u00e7ili\u011finin Ukrayna \u00f6zelinde, Ukrayna kimli\u011finin olmad\u0131\u011f\u0131 \u015feklindeki tavr\u0131n\u0131n rahats\u0131z edicili\u011fi ise ba\u011f\u0131ms\u0131z bir Ukrayna kimli\u011fine olan vurguyu ve bu y\u00f6ndeki talepleri belirginle\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Sovyetlerin da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan Ukrayna dili resm\u00ee dil ilan edilmekle birlikte 2004\u2019teki Turuncu Devrim\u2019e ve sonras\u0131nda Ba\u015fkan olan Yu\u015f\u00e7enko idaresine kadar ayr\u0131 bir Ukrayna kimli\u011finin geli\u015fimi olduk\u00e7a s\u0131n\u0131rl\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede 2004 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen g\u00f6sterileri Ukrayna kimli\u011finin olu\u015fum s\u00fcrecindeki \u00f6nemli d\u00f6n\u00fcm noktalar\u0131ndan birisi olarak i\u015faretlemek gerekmektedir. Rusya her ne kadar 2004 y\u0131l\u0131ndaki Turuncu Devrim\u2019i (ve t\u00fcrevlerini) abart\u0131lm\u0131\u015f Bat\u0131l\u0131 eylemler olarak de\u011ferlendirme e\u011filimindeyse de London School of Economics b\u00fcnyesinde faaliyet g\u00f6steren Arena\u2019n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 alan ara\u015ft\u0131rmas\u0131, \u00f6zellikle gen\u00e7 nesillerin bu g\u00f6sterileri ulusal kimli\u011fin gurur verici bir par\u00e7as\u0131 olarak de\u011ferlendirdi\u011fini ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Benzer bir durumun 2013-2014 y\u0131llar\u0131ndaki Euromaidan g\u00f6sterileri i\u00e7in de s\u00f6z konusu oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. 2004 ve 2013-2014 y\u0131llar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen g\u00f6sterilerin Ukrayna kimli\u011finin olu\u015fumundaki etkisi \u00fczerine odaklanan baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, So\u011fuk Sava\u015f sonras\u0131 Ukrayna ulusal kimli\u011finin meydanlarda imal edildi\u011fini ileri s\u00fcrmektedir. Bu ba\u011flamda Ukrayna ulusal kimli\u011fi, s\u00f6z konusu kitlesel g\u00f6steriler marifetiyle Rus de\u011ferlerini ay\u0131klayarak yerine Avrupa de\u011ferlerini ikame eden bir bi\u00e7im alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u00d6zellikle 2014 sonras\u0131 d\u00f6nemde tarihsel Rusla\u015ft\u0131rma politikas\u0131na kar\u015f\u0131 dilsel bir tepkinin ba\u015flam\u0131\u015f oldu\u011fu not edilmelidir. Bunun en g\u00fczel \u00f6rneklerinden birisi Ukrayna\u2019n\u0131n ba\u015fkenti i\u00e7in Rus\u00e7a bir kullan\u0131m olan Kiev yerine Ukrayna dilinde \u015fehrin ad\u0131 olan Kyiv\u2019in tercih edilmeye ba\u015flanmas\u0131d\u0131r. Yine 2014 sonras\u0131 d\u00f6nemde Ukrayna\u2019n\u0131n kamusal y\u00fczleri olma bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli bir rol ifa eden futbolcular\u0131n da bas\u0131n toplant\u0131lar\u0131nda Rus\u00e7a yerine Ukrayna dilini konu\u015fmay\u0131 tercih etmeleri not edilmelidir. Bir di\u011fer deyi\u015fle Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna\u2019da Rus\u00e7ay\u0131 merkeze alan politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 Ukrayna dilini, ulusal kimli\u011fin in\u015fas\u0131nda merkeze yerle\u015ftiren bir yakla\u015f\u0131m benimsenmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Esasen Ukrayna s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde bulunan etnik Ruslar ve Rus\u00e7a konu\u015fan Ukraynal\u0131lar, 2014 sonras\u0131 s\u00fcre\u00e7te b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde Ukrayna\u2019ya sadakat g\u00f6stermi\u015flerdir. \u00d6rne\u011fin, Ukrayna\u2019da bir ulusal kahraman olarak da g\u00f6r\u00fclen, etnik olarak yar\u0131 Rus yar\u0131 Ukraynal\u0131 olan ve uzun s\u00fcre Rusya\u2019da ya\u015fayan film yap\u0131mc\u0131s\u0131 Oleg Senstov, Kremlin\u2019e boyun e\u011filmesine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 2015 y\u0131l\u0131nda kabul edilen Kom\u00fcnizmden Ar\u0131nd\u0131rma Yasas\u0131 (Decomunization Law) Ukrayna\u2019n\u0131n, Putin\u2019in s\u0131kl\u0131kla Ukraynal\u0131lar\u0131n \u00f6zlediklerini iddia etti\u011fi Sovyet ge\u00e7mi\u015finden kopmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan; 2019 y\u0131l\u0131nda kabul edilen Dil Kanunu ise tarihsel Rus kimli\u011finden kopmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem arz etmektedir. Kom\u00fcnizmden Ar\u0131nd\u0131rma Yasas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde kasabalar\u0131n, \u015fehirlerin, caddelerin ve meydanlar\u0131n Sovyet d\u00f6neminden kalma adlar\u0131 de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir. Yine bu yasa \u00e7er\u00e7evesinde \u00fclke sath\u0131na yay\u0131lm\u0131\u015f Sovyet d\u00f6neminden kalma \u00e7ok say\u0131da heykel de kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yasayla \u0130kinci B\u00fcy\u00fck Sava\u015f\u2019ta fa\u015fizme kar\u015f\u0131 kazan\u0131lan zaferin kutlamalar\u0131 da K\u0131z\u0131l Ordu gelene\u011finden Avrupa gelene\u011fine kayd\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Ukrayna ulusal kimli\u011finin te\u015fkilinde unutulan fakat \u00f6nemsenmesi gereken epizotlardan birisi de 2019\u2019da Fener Rum Patri\u011fi I. Bartholomeos\u2019un Ukrayna Ortodoks Kilisesi\u2019ne ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 vermesidir. B\u00f6ylelikle Rus Ortodoks Kilisesi\u2019nin etki alan\u0131 daralt\u0131lm\u0131\u015f ve Rus kimli\u011finin y\u00fczy\u0131llar boyunca en \u00f6nemli ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131ndan birisi olan Rus Kilisesi ile ba\u011f kopar\u0131larak Ukrayna kimli\u011fi \u00fczerindeki tesiri ortadan kald\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 2019 Se\u00e7imleri ve Ulusal Kimlik Tart\u0131\u015fmalar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n 2019 se\u00e7imlerinden \u00f6nce Ukrayna\u2019da en temel tart\u0131\u015fma konusu yolsuzluk olmu\u015ftur. Daha evvel de ifade edildi\u011fi gibi Avrupa kimli\u011finin Ukrayna kimli\u011finin olu\u015fumunda \u00f6nemli unsurlardan birisi haline gelmesine sebep olan 2004 ve 2013-2014 g\u00f6sterilerinden sonra ger\u00e7ekle\u015fen reformlara ra\u011fmen istenen mesafe bir t\u00fcrl\u00fc al\u0131namam\u0131\u015ft\u0131r. Se\u00e7im kampanyas\u0131n\u0131n en \u00f6nemli arg\u00fcmanlar\u0131ndan birisinin yolsuzluklar olmas\u0131 da beraberinde milliyet\u00e7i tart\u0131\u015fmalar\u0131 getirmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Petro Poro\u015fenko se\u00e7im kampanyas\u0131n\u0131 dil, din ve asker\u00ee kapasite art\u0131r\u0131m\u0131 s\u00f6ylemleri \u00fczerine oturtan bir vatanseverlik s\u00f6ylemi ile \u00fclkede ulusal kimli\u011fe dair tart\u0131\u015fmalar\u0131 \u015fiddetlendirmi\u015ftir. Zelenski\u2019nin fark\u0131 da tam bu noktada belirmektedir denilebilir, zira Zelenski se\u00e7im kampanyas\u0131nda farkl\u0131 dil, din ve etnik gruplardan olu\u015fan Ukrayna\u2019da bu unsurlardan herhangi birisine yaslanan milliyet\u00e7i bir s\u00f6ylemle bir ulusal kimlik yaratman\u0131n imk\u00e2ns\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde durmu\u015ftur. Zelenski bunun yerine farkl\u0131 \u00f6zelliklere de sahip olsalar da t\u00fcm unsurlar\u0131 Ukraynal\u0131l\u0131k kimli\u011fi alt\u0131nda toparlamay\u0131 hedefleyen bir diskur \u00fczerinden se\u00e7im kampanyas\u0131n\u0131 in\u015fa etmi\u015ftir. Bu \u00e7er\u00e7evede en fazla kulland\u0131\u011f\u0131 arg\u00fcmanlardan birisi \u201cUkrayna\u2019y\u0131 ve Ukraynal\u0131lar\u0131 b\u00f6len meselelerden ziyade birle\u015ftiren meselelere odaklanmak\u201d gerekti\u011fidir.<\/p>\n\n\n\n Ukrayna ve Rusya aras\u0131ndaki siyasi gerilimin artmas\u0131 Zelenski\u2019nin de ulusal kimli\u011fe ve ulusal \u00e7\u0131kara olan vurgusunu art\u0131rm\u0131\u015f; paralelinde Rusya ve Rus\u00e7aya d\u00f6n\u00fck politikalar\u0131 keskinle\u015ftirmi\u015ftir. Rus\u00e7an\u0131n kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin al\u0131nan tedbirlerin yan\u0131 s\u0131ra Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna i\u00e7 politikas\u0131n\u0131 etkilemesinin \u00f6nlenmesi konusunda en etkili y\u00f6ntemlerden biri, Rus\u00e7a televizyon yay\u0131nlar\u0131na k\u0131s\u0131tlamalar getirmesi, hatta baz\u0131 televizyon kanallar\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamas\u0131 olmu\u015ftur. Rus\u00e7a i\u00e7erik \u00fcreten televizyon kanallar\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 son derece radikal bir karard\u0131r, zira b\u00f6lgede Rus kanallar\u0131n\u0131n izlenme oranlar\u0131 olduk\u00e7a y\u00fcksektir. Bu sebeple Rus\u00e7adan tamamen vazge\u00e7ilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131ndan, Ukrayna h\u00fck\u00fcmeti Rus\u00e7a yay\u0131n yapan DOM TV\u2019yi kurmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n Di\u011fer taraftan Zelenski\u2019nin se\u00e7im \u00f6ncesi yolsuzluk kar\u015f\u0131t\u0131 s\u00f6ylemlerini g\u00f6reve ba\u015flar ba\u015flamaz politika haline getirmeye ba\u015flamas\u0131, \u00fclkedeki oligarklarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmesine sebep olacakt\u0131r. \u00dclkedeki b\u00fcy\u00fck medya kurulu\u015flar\u0131n\u0131n sahibi olan ve bu sebeple kendi ticar\u00ee-\u015fahs\u00ee \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in kamuoyu yaratabilen ve Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna siyasetine m\u00fcdahalesinin aparatlar\u0131 haline d\u00f6n\u00fc\u015febilen oligarklara kar\u015f\u0131 meclise getirilen yasadan sonra Zelenski\u2019ye \u015fiddetli bir h\u00fccum ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Oligarklar\u0131n Ukrayna siyasetindeki etkisinin boyutunu bir \u00f6rnek \u00fczerinden daha anla\u015f\u0131l\u0131r k\u0131lmak m\u00fcmk\u00fcn olabilir. 1+1 Media Group\u2019un sahibi Kolomoisky, sahibi oldu\u011fu sekiz televizyon kanal\u0131 ile Ukrayna\u2019da medya sekt\u00f6r\u00fcnde %20\u2019lik bir paya sahiptir ve bu g\u00fcc\u00fcn\u00fc zaman zaman etkin bi\u00e7imde kullanabilmektedir.<\/p>\n\n\n\n Rusya\u2019n\u0131n Pozisyonu<\/strong><\/p>\n\n\n\n 2004\u2019teki Turuncu Devrim\u2019in ard\u0131ndan iktidara gelen Yu\u015f\u00e7enko, reformlar\u0131 uygulama konusunda ba\u015far\u0131s\u0131z olsa da Ukrayna\u2019n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve Rus kimli\u011finden ayr\u0131, m\u00fcstakil bir Ukrayna kimli\u011finin varl\u0131\u011f\u0131 ve Rus kimli\u011finden ayr\u0131\u015fma fikrinin derinle\u015fmesi konusunda ba\u015far\u0131l\u0131 olmu\u015ftur. 2010 y\u0131l\u0131nda Rusya destekli Yanukovi\u00e7\u2019in se\u00e7ilmesi asl\u0131nda Ukrayna toplumunun Rusya\u2019ya ve Rus kimli\u011fine yeniden meyletmesinin de\u011fil Turuncu Devrim ve kadrosuna duyulan g\u00fcvensizlik ve tepkinin neticesidir. Bu ba\u011flamda 2013-2014 y\u0131llar\u0131ndaki Euromaidan G\u00f6sterileri, Rus kimli\u011finden kopu\u015f anlam\u0131nda \u00f6nemli bir k\u0131r\u0131lma noktas\u0131n\u0131 i\u015faretlemektedir.<\/p>\n\n\n\n Kremlin propaganda makinesi, Ukrayna toplumunun Sovyetler haf\u0131zas\u0131n\u0131n \u00e7ok derin ve canl\u0131, Rus kimli\u011finin ise bask\u0131n oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesinden hareket etmi\u015ftir. Bu propagandan\u0131n realiteyle ili\u015fkisi bir tarafa, Ukrayna toplumunu Rus yanl\u0131lar\u0131 ve Rus kar\u015f\u0131tlar\u0131 bi\u00e7iminde bir fay hatt\u0131 ile ay\u0131rmaya hizmet etti\u011fi s\u00f6ylenebilir. Ancak Rus yanl\u0131lar\u0131n\u0131n etkisi s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde olduk\u00e7a a\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Rus yanl\u0131s\u0131 partiler daha \u00f6nce ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imlerini kazanabilirken \u00f6zellikle 2013-2014 Euromaidan g\u00f6sterileri sonras\u0131nda %20\u2019lik ulusal se\u00e7im baraj\u0131n\u0131 a\u015famama gibi sorunlarla m\u00fccadele etmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. Bu durumun olu\u015fmas\u0131nda Rusya\u2019n\u0131n K\u0131r\u0131m\u2019\u0131 i\u015fgalinde 14 bin Ukraynal\u0131n\u0131n hayat\u0131n\u0131 kaybetmesinin ve 2 milyondan fazla Ukraynal\u0131n\u0131n yerinden edilmesinin ciddi etkisi oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna \u00fczerinde azalan etkisini g\u00f6zlemlemek bak\u0131m\u0131ndan iki istatistik ufuk a\u00e7\u0131c\u0131 olabilir: 2013 \u00f6ncesi d\u00f6nemde Ukrayna\u2019n\u0131n d\u0131\u015f ticaretinin %30\u2019undan fazlas\u0131n\u0131 Rusya kaynakl\u0131 \u00fcr\u00fcnler olu\u015ftururken, Rusya\u2019n\u0131n pay\u0131 2020 y\u0131l\u0131nda %7\u2019ye kadar gerilemi\u015ftir. PEW Research Center\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re ise Ukraynal\u0131lar\u0131n uluslararas\u0131 politikada Putin\u2019e olan deste\u011fi 2007 y\u0131l\u0131nda %56 iken 2019 y\u0131l\u0131nda %11\u2019e gerilemi\u015ftir. Bu gerileme Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna ile olan ihtilaflar\u0131nda daha sert bir pozisyona do\u011fru ilerlemesine sebep olmu\u015ftur. Bu radikal pozisyonun en belirgin g\u00f6zlendi\u011fi yer Do\u011fu Ukrayna\u2019da Rusya taraf\u0131ndan i\u015fgal edilen topraklard\u0131r. Bu topraklar\u0131n Rusya\u2019ya geri d\u00f6nmesi gereklili\u011fi, Kremlin TV Genel Yay\u0131n Y\u00f6netmeni Margarita Simonyan gibi \u00fcst d\u00fczey kimseler taraf\u0131ndan dile getirilmi\u015ftir. Bu radikalle\u015fme Ukrayna\u2019da Rusya\u2019dan kopu\u015fu derinle\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Bu durum kar\u015f\u0131s\u0131nda Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna\u2019ya farkl\u0131 yollardan m\u00fcdahale aray\u0131\u015flar\u0131 s\u00f6z konusu olmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Rusya, \u00f6zellikle 2019\u2019da Zelenski\u2019nin se\u00e7ilmesinin ard\u0131ndan, yo\u011funlukla Ukrayna\u2019n\u0131n do\u011fu b\u00f6lgelerinde ya\u015fayanlar\u0131 kapsayacak \u015fekilde 650 bin civar\u0131nda Rus pasaportu da\u011f\u0131tm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylelikle Ukrayna\u2019da ya\u015fayan Rus pasaportlu kimse say\u0131s\u0131 milyonlarla ifade edilir h\u00e2le gelmi\u015ftir. Bu durum da Rusya perspektifinden Ukrayna\u2019ya m\u00fcdahalenin gerek ve yeter \u015fartlar\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6yle ki Devlet Ba\u015fkan\u0131 Putin\u2019in A tak\u0131m\u0131nda yer alan Dmitry Kozak, 8 Nisan 2021\u2019de yapt\u0131\u011f\u0131 bir a\u00e7\u0131klamada Rus vatanda\u015flar\u0131n\u0131 korumak maksad\u0131yla m\u00fcdahale edilebilece\u011fini, Rusya\u2019n\u0131n buna zorlanabilece\u011fini belirtmi\u015ftir. Kozak\u2019\u0131n bu a\u00e7\u0131klamas\u0131nda esas vurgulad\u0131\u011f\u0131 husus ise Do\u011fu Ukrayna dolay\u0131s\u0131yla ya\u015fanan gerilimin bir d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015fmesinin \u201cUkrayna\u2019n\u0131n sonunun ba\u015flang\u0131c\u0131 olaca\u011f\u0131\u201dd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Rus D\u00fcnyas\u0131 S\u00f6ylemi<\/strong><\/p>\n\n\n\n Putin\u2019in Rus D\u00fcnyas\u0131 s\u00f6yleminin 2000\u2019li y\u0131llar\u0131n ortas\u0131na do\u011fru \u015fekillenmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131; \u00f6zellikle 2008\u2019de G\u00fcrcistan Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda ciddi bir momentum yakalad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. Putin ve bu s\u00f6ylemin savunucular\u0131na g\u00f6re Rus D\u00fcnyas\u0131, \u00c7arl\u0131k Rusyas\u0131 ve SSCB d\u00f6nemlerinde bir arada ya\u015fam\u0131\u015f, Rus dilinin birle\u015ftirdi\u011fi, ayn\u0131 dini, tarihi ve k\u00fclt\u00fcr\u00fc payla\u015fan, ayn\u0131 d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne sahip halklardan olu\u015fmaktad\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede Ukrayna, Putin\u2019in Rus D\u00fcnyas\u0131 doktrininin merkezinde yer almaktad\u0131r. Zira Putin ve onun d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc payla\u015fan Rus Ortodoks Kilisesi Patri\u011fi\u2019ne g\u00f6re Ruslar, Ukraynal\u0131lar ve Belaruslular, Rus medeniyetini te\u015fkil ettirmektedir. Kiev de zaten ilk Rus devletinin kuruldu\u011fu \u015fehir olarak tasavvur edilmektedir.<\/p>\n\n\n\n Rus D\u00fcnyas\u0131 s\u00f6ylemi, Ukrayna\u2019da ayr\u0131 bir ulusal kimlik in\u015fa edilmesi aray\u0131\u015flar\u0131n\u0131n ivme kazanmas\u0131yla e\u015f zamanl\u0131 olarak belirginlik kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Ukraynal\u0131lar ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131n 30\u2019uncu y\u0131l\u0131n\u0131 kutlamaya haz\u0131rlan\u0131rken Putin, \u201cUkraynal\u0131lar ve Ruslar\u0131n Tarihsel Birli\u011fi \u00dczerine\u201d<\/em> ba\u015fl\u0131kl\u0131 5.000 kelimelik bir makale ne\u015fretmi\u015ftir. Putin bu makalede Rusya ve Ukrayna halklar\u0131n\u0131 \u201ctek bir halk\u201d olarak tan\u0131mlam\u0131\u015f ve Ukrayna\u2019n\u0131n \u201cdo\u011fru egemenli\u011fe\u201d sadece Rusya ile ula\u015fabilece\u011fini iddia etmi\u015ftir. Putin\u2019in bu metni asl\u0131nda Ukrayna\u2019n\u0131n egemenlik haklar\u0131n\u0131n Rusya taraf\u0131ndan nas\u0131l yorumland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve nas\u0131l \u015fekillendirilmek istendi\u011fini g\u00f6steren, Ukrayna kimli\u011fine d\u00f6n\u00fck ciddi bir sorgulama ve hatta g\u00f6rmezden gelme\/\u00f6nemsizle\u015ftirme giri\u015fimi olan uzun bir deklarasyon olarak da de\u011ferlendirilebilir.<\/p>\n\n\n\n Dikkat edilece\u011fi \u00fczere Putin\u2019in Rus D\u00fcnyas\u0131 doktrini asl\u0131nda Rus milliyet\u00e7ili\u011finin \u00c7arl\u0131k d\u00f6nemindeki tart\u0131\u015fmalarla harmanlanm\u0131\u015f bi\u00e7imi olarak tezah\u00fcr etmektedir. Bir ba\u015fka deyi\u015fle Putin \u00c7arl\u0131k Rusyas\u0131 idealleri ile Sovyetler Birli\u011fi tecr\u00fcbesini bir araya getiren yeni bir Rus milliyet\u00e7ili\u011fi doktrini geli\u015ftirmeyi denemektedir. Ancak Taros Kuzio\u2019ya g\u00f6re Putin\u2019in anlad\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7imde bir Rus D\u00fcnyas\u0131 fikri be\u015f sebeple Ukrayna i\u00e7in art\u0131k m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckmemektedir:<\/p>\n\n\n\n 1- Modern Rus kimli\u011fi \u0130mparatorluk yazg\u0131s\u0131n\u0131 h\u00e2l\u00e2 ta\u015f\u0131maktad\u0131r ancak modern Ukrayna kimli\u011finin kendisini \u0130mparatorluk fikri i\u00e7erisinde tasavvur etti\u011fi s\u00f6ylenemez. 2- Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n il\u00e2n\u0131na m\u00fcteakip Ukraynal\u0131lar, sorunlar ta\u015f\u0131sa da \u00e7ok partili siyasal bir sistemi tecr\u00fcbe etmi\u015flerdir. H\u00e2lbuki Rusya, Putin\u2019in 2040 y\u0131l\u0131na kadar g\u00f6rev yapabilecek olmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7an yasal d\u00fczenleme d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, \u00c7arl\u0131k d\u00f6neminde ba\u015flay\u0131p SSCB tecr\u00fcbesiyle devam eden siyasal gelene\u011fini s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Di\u011fer bir deyi\u015fle Ukrayna ve Rusya aras\u0131nda belirgin bir siyasal tahayy\u00fcl farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusudur. 3- Rusya\u2019n\u0131n K\u0131r\u0131m ve Donbas i\u015fgallerinin Ukrayna halk\u0131n\u0131 Rusya aleyhine ciddi bir oransall\u0131kta kutupla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f olmas\u0131 dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. 4- Putin\u2019in Rus D\u00fcnyas\u0131 fikri din\u00ee ortakl\u0131\u011f\u0131 da merkeze almas\u0131na ra\u011fmen Ukrayna 2019 y\u0131l\u0131nda kendi ba\u011f\u0131ms\u0131z kilisesini kurmu\u015ftur. K\u0131sacas\u0131 Putin\u2019in tahayy\u00fcl\u00fcndeki dinsel ortakl\u0131k ortadan kalkm\u0131\u015ft\u0131r. 5- Ukrayna 1991 sonras\u0131nda kendi tarihsel haf\u0131zas\u0131n\u0131 in\u015fa etmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum Rus kimli\u011fi ile \u00e7at\u0131\u015fmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla Ukrayna\u2019n\u0131n m\u00fcstakil bir Ukrayna kimli\u011fi olu\u015fturma \u00e7abas\u0131 ve tarihsel olarak b\u00f6yle bir kimli\u011fin varl\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131, Putin\u2019in doktrinine esasl\u0131 ve temelden bir meydan okuma olarak de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n\n\n\n De\u011ferlendirme ve Sonu\u00e7<\/strong><\/p>\n\n\n\n Yukar\u0131da aktar\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan s\u00fcre\u00e7 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ya\u015fanan sava\u015f\u0131n asl\u0131nda iki milliyet\u00e7ili\u011fin \u00e7arp\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n bir neticesi oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Rus kuvvetleri taraf\u0131ndan i\u015fgal edilip bir-iki g\u00fcn i\u00e7erisinde kontrol\u00fcn sa\u011flanaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesine ra\u011fmen Ukrayna\u2019n\u0131n direni\u015finin beklenenden uzun s\u00fcrmesi, 2013-2014 sonras\u0131nda h\u0131zlanan Ukrayna ulusal kimli\u011fi in\u015fas\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Atlantic Council taraf\u0131ndan Ukrayna\u2019n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 30\u2019uncu y\u0131l\u0131 dolay\u0131s\u0131yla d\u00fczenlenen foruma kat\u0131lanlar\u0131n \u201c30 y\u0131lda Ukrayna\u2019n\u0131n en b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131s\u0131 sizce neydi?\u201d sorusuna verdikleri cevaplar aras\u0131nda Ukrayna\u2019n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve post-Sovyet co\u011frafyas\u0131ndaki en demokratik \u00fclke olmas\u0131 vurgusunun \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131, Ukrayna\u2019n\u0131n yeni kimli\u011finin anla\u015f\u0131lmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n Ancak Ukrayna dilinin, Ukrayna ulusal kimli\u011finin olu\u015fumunda \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yor olmas\u0131 Ukrayna milliyet\u00e7ili\u011finin hem en g\u00fc\u00e7l\u00fc y\u00f6n\u00fcn\u00fc hem de yumu\u015fak karn\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Zira dile dayal\u0131 bir Ukrayna kimli\u011fi olu\u015fturulmas\u0131 olduk\u00e7a zor g\u00f6z\u00fckmektedir. \u00d6ncelikli olarak Ukraynal\u0131lar\u0131n uzunca bir s\u00fcredir Rus\u00e7a konu\u015ftuklar\u0131, \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n anadili olarak Rus\u00e7a \u00f6\u011frendikleri unutulmamal\u0131d\u0131r. Ayn\u0131 zamanda Ukrayna n\u00fcfusunun \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n Rus\u00e7a ve Ukrayna dillerinin bir kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 olan Surzhyk diyalektini konu\u015ftuklar\u0131 hat\u0131rlanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 2020 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen bir alan ara\u015ft\u0131rmas\u0131, Ukraynal\u0131lar\u0131n Ukrayna dilinin kullan\u0131m\u0131 konusundaki hassasiyetlerinin izlenmesi bak\u0131m\u0131ndan ufuk a\u00e7\u0131c\u0131 olabilir. Ara\u015ft\u0131rmaya kat\u0131lanlar\u0131n %72\u2019si Ukrayna dilinin Ukrayna ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu savunmu\u015ftur. Ancak b\u00f6lgeler aras\u0131 farkl\u0131l\u0131klar dikkat \u00e7ekicidir, zira ayn\u0131 savunu Ukrayna\u2019n\u0131n merkezine do\u011fru gelindik\u00e7e %77 dolay\u0131nda ger\u00e7ekle\u015firken, Ukrayna\u2019n\u0131n do\u011fusuna do\u011fru gidildik\u00e7e oran %50\u2019nin alt\u0131na d\u00fc\u015fmektedir. Dilin Ukrayna\u2019n\u0131n bir \u00f6nceli\u011fi oldu\u011fu fikrine kat\u0131lanlar\u0131n oran\u0131 ise %20 olmu\u015ftur. Bu durum, Zelenski\u2019nin Ukrayna kimli\u011finin olu\u015fumu konusundaki fikirlerinin daha fazla dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n Rusya\u2019n\u0131n sava\u015f\u0131 s\u00f6ylem d\u00fczeyinde kaybetmi\u015f olmas\u0131n\u0131n hem Ukrayna hem de Rus milliyet\u00e7ilikleri \u00fczerindeki tesirinin ne olaca\u011f\u0131 sorusunun cevab\u0131n\u0131 bug\u00fcnden vermek hayli zor olsa da belki \u015fu s\u00f6ylenebilir: Rusya, Ukrayna\u2019y\u0131 i\u015fgal ederek Ukrayna milliyet\u00e7ili\u011finin ihtiya\u00e7 duydu\u011fu tarihsel travmay\u0131 sa\u011flam\u0131\u015f g\u00f6z\u00fckmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla Ukrayna milliyet\u00e7ili\u011finin dil eksenli bir milliyet\u00e7ilikten se\u00e7ilmi\u015f travma eksenli bir milliyet\u00e7ili\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fme ihtimali belirginle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Y\u00fcz y\u0131llard\u0131r, \u00f6nce Rus \u00c7arlar\u0131 ard\u0131ndan da Sovyetler Birli\u011fi Ukrayna topraklar\u0131n\u0131 Rus anavatan\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 haline getirmeyi denemi\u015flerdir. Bunun Rusya a\u00e7\u0131s\u0131ndan hem stratejik hem de tarih\u00ee bir\u00e7ok sebebinden bahsedilebilir. Dolay\u0131s\u0131yla Ukrayna\u2019da Rusya\u2019dan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir kimli\u011fin geli\u015fimi tarihsel olarak Rus ulusal…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":188,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,10],"tags":[],"class_list":["post-187","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraton-tribun","category-milliyetcilik-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.onerbucukcu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/187","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.onerbucukcu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.onerbucukcu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.onerbucukcu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.onerbucukcu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=187"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.onerbucukcu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/187\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":189,"href":"http:\/\/www.onerbucukcu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/187\/revisions\/189"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.onerbucukcu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/188"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.onerbucukcu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=187"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.onerbucukcu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=187"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.onerbucukcu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=187"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n